• +48(22)544-20-10
  • irf@irf.org.pl
  • ul. Wilcza 31 lok 1A, 00-544 Warszawa

REGULACJE RYNKOWE

Wymogi regulacyjne wynikające z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1011/2016 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych (dalej zwane ‘Rozporządzeniem’).

Od dnia 1 stycznia 2018 w pełni obowiązują przepisy Rozporządzenia. Dokument ten ustanawia standardy obliczania, publikowania oraz stosowania wskaźników w instrumentach finansowych. Wejście Rozporządzenia w życie zapoczątkowało procesy dostosowawcze po stronie administratorów wskaźników takich jak LIBOR, EURIBOR i WIBOR.

Rozporządzenie rozpoczyna również znacznie głębszą zmianę dotychczasowych standardów obliczania i publikacji indeksów. Proces, w którym nie było standardów odpowiedzialności, reprezentatywności, obiektywności zmienia się na taki, w którym funkcja administratora podlega regulacjom i nadzorowi a użytkownicy otrzymują produkt o jakości weryfikowanej wielowymiarowo.

Rozporządzenie dotyczy między innymi banków, funduszy inwestycyjnych i firm leasingowych. Rozporządzenie UE, wytyczne IOSCO oraz rekomendacje FSB powodują konieczność wypracowania nowych indeksów, zgodnych z zaleceniami regulatorów, a więc obiektywnie odzwierciedlających stan rynków.

Jednym z wymogów Rozporządzenia wskazanym w art. 28 jest konieczność posiadania przez podmioty nadzorowane rzetelnych planów na okoliczność zaprzestania publikacji dotychczas używanych wskaźników. Plany takie powinny wskazywać indeksy alternatywne i powinny być uwzględnione w umowach z klientami.

Rozporządzenie nakłada obowiązek, aby indeksy były powiązane z rynkiem, którego dotyczą, były odporne na manipulacje oraz reprezentatywne. W związku z tym rozpoczął się proces dostosowawczy w zakresie indeksów takich jak EURIBOR, WIBOR. Już teraz przewiduje się, że niektóre z indeksów nie będą mogły być stosowane w umowach z klientami od 2020 lub 2021 roku (LIBOR, EONIA). W odniesieniu do indeksów co do których prowadzone są prace dostosowujące do wymogów rozporządzenia (EURIBOR, WIBOR) obecnie nie ma pewności, czy te indeksy osiągną zgodność z rozporządzeniem i zostaną zaakceptowane przez regulatorów.

Wymogi regulacyjne wynikające z Ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami.

W roku 2017 została przyjęta ustawa o kredycie hipotecznym, która uwzględnia tryb oprocentowania kredytu hipotecznego wg zmiennej stopy procentowej, przy zastosowaniu wskaźnika referencyjnego. Ustawa wprowadziła wymóg zapewnienia zgodności wskaźnika referencyjnego z wymogami rozporządzenia BMR (Art. 4 ust 28).

Ustawa wprowadziła wymogi związane z postępowaniem kredytodawcy oraz pośrednika/agenta kredytu hipotecznego (Art. 10), którzy są obowiązani m.in. udostępniać konsumentowi, w każdym czasie, na trwałym nośniku lub w postaci elektronicznej, precyzyjne i zrozumiałe informacje ogólne dotyczące umowy o kredyt hipoteczny, obejmujące co najmniej […] wskaźnik referencyjny – nazwy wskaźników referencyjnych i ich administratorów.

Z punktu widzenia ochrony interesów konsumenta zwraca uwagę Art. 32.1, który w przypadku, gdy umowa dotyczy kredytu hipotecznego ze zmienną stopą oprocentowania, wymaga, aby wskaźniki referencyjne wykorzystywane do obliczenia stopy oprocentowania kredytu hipotecznego były zrozumiałe, dostępne, obiektywne i możliwe do zweryfikowania przez strony umowy.

Dane historyczne dotyczące wskaźników referencyjnych, powinny być przechowywane przez kredytodawców, pośredników kredytowych oraz agentów co najmniej przez okres obowiązywania umowy o kredyt hipoteczny.

ESMA Questions and Answers On the Benchmarks Regulation: 

https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/esma70-145-114_qas_on_bmr.pdf

IOSCO Statement on Matters to Consider in the Use of Financial Benchmarks: https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD589.pdf

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 Pełny dokument jest dostępny pod adresem:

https://publications.europa.eu/pl/publication-detail/-/publication/5f55dd2e-3dbb-11e6-a825-01aa75ed71a1/language-pl

International Organization of Securities Commissions, Principles for Financial Benchmarks - Final Report, July 2013

Financial Stability Board, Reforming Major Interest Rate Benchmarks, 22 of July 2014 i późniejsze raporty (‘Progress Reports’)

O ile kilka lat temu taka okoliczność mogła wydawać się teoretyczna, to po komentarzu szefa Financial Conduct Authority z lipca 2017 r. stało się jasne, że taka ewentualność może mieć miejsce i to nie tylko w odniesieniu do wskaźnika LIBOR. Tekst i komentarz redakcji Bloomberg jest dostępny pod adresem:

https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-07-27/libor-to-end-in-2021-as-fca-says-bank-benchmark-is-untenable-j5m5fepe

Pokrycie ryzyka zaprzestania publikacji dotychczas używanych wskaźników to również wymóg Rekomendacji M